Trong môi trường công sở hiện đại, bên cạnh hội chứng kiệt sức vì quá tải công việc (Burnout), một nguy cơ tiềm ẩn khác đang âm thầm gặm nhấm năng suất và nhiệt huyết của người lao động nhưng ít được chú ý hơn: Boreout (Hội chứng chán việc mãn tính). Đây không đơn thuần là cảm giác chán nản chốc lát, mà là trạng thái khủng hoảng tâm lý nghiêm trọng phát sinh từ sự thiếu hụt thách thức và ý nghĩa trong công việc hàng ngày.

Để giúp người lao động và nhà quản lý nhận diện đúng bản chất cũng như có phương án giải quyết hiệu quả, HR24 tổng hợp toàn bộ góc nhìn chuyên môn về hiện tượng này qua bài viết dưới đây.

Khái niệm Boreout và sự khác biệt với các trạng thái công sở khác

Boreout được hiểu là trạng thái mệt mỏi, kiệt quệ về mặt tinh thần do người lao động phải làm một công việc quá đơn điệu, lặp đi lặp lại, thiếu thách thức hoặc không nhìn thấy giá trị tạo ra. Trạng thái này kéo dài liên tục khiến nhân sự rơi vào cái bẫy của sự vô vọng và mất phương hướng.

Khác với Burnout (rơi vào kiệt sức vì khối lượng công việc quá tải và áp lực dồn dập), người gặp hội chứng Boreout lại chịu áp lực từ chiều ngược lại: họ có quá ít việc để làm, hoặc công việc dưới tầm năng lực nhưng vẫn phải cố tỏ ra bận rộn để đáp ứng kỳ vọng của tổ chức.

Dấu hiệu nhận biết người lao động đang rơi vào trạng thái Boreout

Một nhân sự đang chịu ảnh hưởng của Boreout thường xuất hiện các biểu hiện đặc trưng sau:

• Tâm lý kiệt quệ dù không quá tải: Luôn cảm thấy mệt mỏi, uể uả, thiếu năng lượng ngay cả khi khối lượng công việc thực tế trong ngày rất nhẹ nhàng.

• Cố tỏ ra bận rộn (Cơ chế phòng vệ): Dành nhiều thời gian kéo dài các tác vụ đơn giản, giả vờ làm việc để tránh ánh nhìn từ cấp trên hoặc đồng nghiệp.

• Cảm giác vô giá trị và mất định hướng: Mất hoàn toàn động lực phấn đấu, cảm thấy bản thân dậm chân tại chỗ và đóng góp của mình không mang lại giá trị cho tập thể.

• Suy giảm khả năng tập trung: Dễ bị xao nhãng bởi các hoạt động ngoài công việc như lướt mạng xã hội, đọc tin tức hay làm việc riêng trong giờ làm.

• Trạng thái cảm xúc tiêu cực: Thường xuyên lo âu, thất vọng về bản thân, thậm chí xuất hiện cảm giác tội lỗi khi nhận lương nhưng không đóng góp tương xứng.

Những nguyên nhân cốt lõi dẫn đến hội chứng Boreout

Hội chứng chán việc mãn tính thường bắt nguồn từ cả yếu tố cá nhân lẫn môi trường quản trị:

• Sự lệch pha giữa năng lực và nhiệm vụ: Người lao động sở hữu kỹ năng và chuyên môn cao nhưng chỉ được giao các công việc sự vụ đơn giản, không có không gian để phát triển.

• Khối lượng công việc không đủ phân bổ: Thiếu hụt công việc thực tế khiến nhân sự rơi vào thời gian "chết" kéo dài tại văn phòng.

• Thiếu cơ hội thăng tiến và ghi nhận: Công việc lặp đi lặp lại mà không có lộ trình phát triển rõ ràng hoặc không nhận được sự phản hồi, đánh giá đúng đắn từ cấp quản lý.

• Văn hóa doanh nghiệp thiếu tính kết nối: Môi trường làm việc dập khuôn, thiếu các hoạt động kích thích sáng tạo hoặc không tạo điều kiện cho nhân sự tự chủ trong công việc.

Tác hại nghiêm trọng của Boreout đối với cá nhân và doanh nghiệp

Nếu không được can thiệp kịp thời, Boreout sẽ gây ra những hệ lụy dài hạn:

• Đối với cá nhân người lao động: Tình trạng chán nản kéo dài làm suy giảm sự tin tưởng vào bản thân, gia tăng nguy cơ mắc các bệnh lý tâm lý như trầm cảm, lo âu, đồng thời khiến hồ sơ năng lực chuyên môn bị xói mòn theo thời gian.

• Đối với doanh nghiệp: Boreout làm sụt giảm nghiêm trọng hiệu suất chung, gây lãng phí tài nguyên nhân sự, tạo ra tâm lý độc hại lây lan trong tập thể và tăng tỷ lệ nhảy việc ẩn (Quiet Quitting).

Giải pháp chủ động vượt qua Boreout hiệu quả

Để thoát khỏi vòng xoáy chán việc mãn tính, sự chủ động từ phía người lao động kết hợp với chính sách đồng hành từ doanh nghiệp là yếu tố quyết định:

• Góc độ người lao động:

  • Thẳng thắn trao đổi với cấp trên: Chủ động đề xuất nhận thêm các dự án mới, thử sức với các thách thức cao hơn hoặc đăng ký tham gia các luồng công việc liên phòng ban.

  • Chủ động nâng cao kỹ năng: Tận dụng thời gian nhàn rỗi để học hỏi thêm các công cụ, chứng chỉ chuyên môn mới nhằm tái tạo động lực làm việc.

  • Thiết lập lại mục tiêu nghề nghiệp: Rà soát lại lộ trình phát triển cá nhân để xác định xem công việc hiện tại còn phù hợp với định hướng dài hạn hay không.

• Góc độ nhà quản lý và doanh nghiệp:

  • Rà soát và tái cấu trúc công việc: Đánh giá đúng năng lực nhân sự để giao quyền và phân bổ khối lượng công việc hợp lý.

  • Xây dựng lộ trình phát triển rõ ràng: Tạo cơ hội cho nhân sự luân chuyển nội bộ, tham gia các chương trình đào tạo nâng cao.

  • Khuyến khích văn hóa phản hồi mở: Tạo môi trường an toàn để nhân sự thoải mái chia sẻ về những khó khăn, vướng mắc trong công việc mà không sợ bị đánh giá.

Lời kết

Boreout không phải là dấu hiệu của sự lười biếng, mà là lời cảnh báo về việc năng lực và tiềm năng của người lao động chưa được đặt đúng chỗ. Việc nhận diện sớm và can thiệp kịp thời sẽ giúp nhân sự lấy lại cảm hứng nghề nghiệp, đồng thời giúp doanh nghiệp tối ưu hóa nguồn lực con người để phát triển bền vững.